Елена

Jaar: 2011
Land: Rusland
Regie: Andrei Zvyagintsev
Score: ★★★☆☆
 

Soms is het goed eens zomaar een film aan te zetten; een film waarvan je geen flauw idee hebt waar hij over gaat. Goed, helemaal ‘zomaar’ is het in het geval van Елена (Elena) niet, want Zvyagintsev is bij ons geen onbekende. Na het fantastische Возвращение (Vozvrashcheniye/The Return) en het niet mindere Изгнание (Izgnanie/The Banishment) kwam de Rus alweer drie jaar geleden met zijn derde film. We lopen achter, want inmiddels heeft Zvyagintsev ook aan de Barentszee gefilmd.

Om met de deur in huis te vallen: met Елена kan ik een stuk minder dan met Возвращение en Изгнание. Toch wijkt de film thematisch niet eens zo ver van zijn voorgangers af. Ook hier brengt Zvyagintsev ongemakkelijke familieverhoudingen, al is het onafwendbare geweld nu stiller en minder explosief. Gelukkige gezinnetjes bestaan niet in Zvyagintsevs Rusland.

Елена is volgens critici de meest Russische van Zvyagintsevs films. Geen prachtige natuurshots aan het Ladogameer of desolate Moldavische landschappen, maar grauwe flats en grootsteedse uitzichtloosheid. Het isolement waarin een miljoenenstad als Moskou je kan plaatsen lijkt zwaarder te wegen dan de eenzaamheid van alle eerdere filmlocaties bij elkaar. Misschien is het hier wel veel moeilijker om gelukkig te zijn.

 

Elena probeert het dysfunctionele gezin van haar zoon in stand te houden, maar zonder het geld van haar rijke man Vladimir is dit onbegonnen werk. Haar zoon Sergei is werkloos, Tatjana raakt om de haverklap ongepland zwanger en Elena’s oudste kleinzoon Aleksandr is niet slim genoeg voor de universiteit. Dat betekent in Rusland het leger in en met de bijbehorende ontgroeningsverhalen hoef ik jullie hier niet te vermoeien.

Laat ze hun problemen zelf maar oplossen, meent Vladimir, anders leren ze het nooit. Inderdaad, Елена is een Russische film: een eigenschap als mededogen vormt hier een zwaktebod. Sommige mensen zouden geen kinderen mogen hebben, meent Vladimir. Een uitspraak die hem niet in dank wordt afgenomen, maar als we zien hoe Aleksandr onschuldige zwervers aftuigt vraag je je toch af of deze hele film één enkele persoon kent die op sympathie mag rekenen.

Videodrome
Twixt

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*