Плем’я

Jaar: 2014
Land: Oekraïne/Nederland
Regie: Miroslav Slaboshpitsky
Score: ★★★★☆
 

Het valt niet mee om van Oekraïne te houden. Ooit hebben we het geprobeerd – helaas met weinig succes. De media doet haar best een mooi beeld te schetsen door het land als een zielige Calimero neer te zetten tegenover een agressieve grote broer. En er zijn aangrijpende films als Тени забытых предков (Shadows of our Forgotten Ancestors) en nu Плем’я (Plemya ofwel The Tribe), maar ook daarin is de situatie in het land allerminst rooskleurig. Het geeft me weinig om naar uit te kijken, een week voor mijn tweede bezoek aan Oekraïne.

Het Oekraïne in Плем’я is een troosteloze, vervallen bende. Muren brokkelen af, geen steen blijft gevrijwaard van graffiti en de samenleving is verruwd. Onschuldige oudjes worden in elkaar geslagen door jongens met gemillimeterd haar in grijze trainingspakken, iedereen steelt van iedereen en jonge meisjes verdienen bij in de prostitutie. Dit zijn niet de chaotische restanten van de Sovjetunie in de vroege jaren ’90 – dit is het Oekraïne van nu. In een doveninstituut.

Плем’я speelt in een Kiev dat de moeite van het vermijden waard is. Het doveninstituut hier is geen nobele maatschappelijke instantie die jongeren met een handicap helpt, maar een harde schaduwwereld waarin deze jongeren worden uitgebuit en elkaar uitbuiten. Een tot elkaar veroordeelde familie waarbinnen het recht van de sterkste geldt en waar een jongen met veel moeite zijn draai probeert te vinden.

 

Het valt niet mee om van Плем’я te houden. In de hele film wordt geen woord gesproken. Alle gesprekken worden in gebarentaal gevoerd en filmmuziek is er niet. Enkel voetstappen, startende auto’s en andere achtergrondgeluiden, 132 minuten lang. Zeker in het begin valt dit niet mee: waar moet je precies kijken wanneer in een klaslokaal zowel de leerkracht als verschillende leerlingen vanalles doen met hun handen? Regisseur Slaboshpitsky neemt uitgebreid de tijd voor elke scène; ook wanneer iemand de trap neemt naar de vierde verdieping.

Плем’я mist ondanks – of dankzij – de experimentele aanpak niets van zijn impact. De film laat horen hoe een klap in het gezicht en een schop in de zij echt klinken; wat Hollywood ons ook wijs probeert te maken. Hoe een ruzie in gebarentaal eruit ziet. En hoe een doofstom meisje een abortus ondergaat. De mooie, tedere momenten zijn spaarzaam, tussen zoveel ellende. Een schreeuw van wanhoop of frustratie is de hoofdrolspelers niet gegund.

L'étrange couleur des larmes de ton corps
I, Frankenstein

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*