A fost sau n-a fost?

Jaar: 2006
Land: Roemenië
Regie: Corneliu Porumboiu
Score: ★★★★☆
 

“Het sneeuwt buiten grote vlokken. Geniet er vandaag van, want morgen is het modder.” Ja, dat is aan jullie gericht, stelletje Roemenen! Maar nee, de waarschuwing van de vrouw die aan het eind van A fost sau n-a fost? (12:08 East of Bucharest) naar de studio belt is aan dovemansoren gericht. De Roemenen hebben het veel te druk om met diezelfde modder naar elkaar te gooien. Het magische, het maagdelijke van een nieuw begin, een Roemenië na het communisme, heeft niet lang geduurd.

Even in de stemming komen voor we weer naar Roemenië vertrekken, dacht ik. In zekere zin is dat ook wel gelukt. Mannen die het in het leven gemaakt hadden kunnen hebben, bellen mobiel vanuit hun kleine flats waar ze een onopvallend bestaan leiden. Aan de onderkant witgeverfde boompjes willen niet toegeven de strijd met de vervuiling in de lelijke hoofdstad uiteindelijk te zullen verliezen. Dacia’s laveren stinkend tussen de gaten in het asfalt.

Een feest van herkenning, zogezegd. Dat was het ook geweest zonder al het bovenstaande, dankzij de typische zwartgallige Roemeense humor. “Ja maar hoe ging je dan een kerstboom halen op de markt?”, stechelen twee Roemenen over trivialiteiten die op de dag van de revolutie plaatsgevonden moeten hebben. “Met de helikopter, nou goed!” Wie met modder wil gooien heeft geen goed gesprek nodig.

 

Het grootste deel van A fost sau n-a fost? speelt zich af in een armetierige televisiestudio. Een presentator die meer verstand van confectie heeft rakelt de gebeurtenissen van 22 december nog eens op. Heeft er in Boekarest een revolutie plaatsgevonden, zoals in Timişoara, of waren de inwoners van ‘s lands hoofdstad te laf? Kwamen de demonstranten misschien pas naar het plein voor het stadhuis toen Ceauşescu al per helikopter was afgevoerd?

In plaats van gezamenlijk te werken aan de toekomst van een Roemenië na het communisme, houden de Roemenen zich liever met schuldvragen bezig: wie was er fout, wie was niet heldhaftig genoeg? En zijn zij die helden beweren te zijn dat wel echt, of zijn het leugenaars, zoals we vermoeden? A fost sau n-a fost? is mooi in zijn triestheid. Ik ben blij dat ik morgen weer van Roemenië mag genieten, al vergeten de Roemenen het zelf te vaak.

13:08 North of Bucharest
Orphée

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*