Броненосец Потёмкин

Jaar: 1925
Land: Sovjetunie
Regie: Sergei Eisenstein en Grigori Aleksandrov
Score: ★★★★☆
 

Schitterend, zo’n Sovjetvariant op het motto van de drie musketiers: “Allen tegen één – ÉÉN TEGEN ALLEN!”. Propagandafilms zijn zelden subtiel en Броненосец Потёмкин (Bronenosets PotyomkinBattleship Potemkin en ook wel bekend als Panzerkreuzer Potemkin) is bepaald geen uitzondering. Misschien komt het wel door dit gebrek aan subtiliteit dat dit stukje filmgeschiedenis ruim tachtig jaar na dato nog altijd niet saai is.

Er mag voor de Sovjetburgers geen twijfel over bestaan: dankzij een klein groepje moedige mannen werd de Eerste Russische Revolutie in 1905 ontketend. Heel Rusland lag onder het juk van de Tsaren, maar er waren ook mensen die opstonden voor waar zij in geloofden. Zeg maar zo’n beetje zoals de hele wereld in 1925 tegen de Sovjetunie was gekant. Dan maar één tegen allen, nietwaar?

Броненосец Потёмкин vertelt het verhaal over de muiterij op het slagschip Potemkin. Tijdens het bewind van de Tsaren was nog niet iedereen gelijk, zoals bij het communisme natuurlijk wel het geval was. Dat zien we al snel in de film, wanneer hoge officieren klagende matrozen terechtwijzen. Dat loopt daar maar te klagen over zogenaamd rot vlees. Het zijn maar maden en die was je er met een beetje zeewater zo af.

 

Wat begint als een opstand op één slagschip vindt al snel gehoor in andere delen van het land wanneer de Potemkin haar thuishaven Odessa in het geheim aandoet. De volksopstand wordt met harde hand neergelegd. In de beroemde scène op de trappen van de Oekraïense havenstad wordt het massale protest in bloed gesmoord. Wederom op feilloze propagadandistische wijze: kleine kinderen worden onder de voet gelopen, moeders op enkele meters afstand doorzeefd en de onschuldigen vallen bij bosjes.

Zoals het hoort probeert de bemanning van de Potemkin andersdenkenden zonder geweld te overtuigen – propaganda is immers geen spiegel van de waarheid. Een squadron oorlogsschepen, gestuurd om de Potemkin te vernietigen, verleent het slagschip hierop vrije doorgang. Als broeders zetten zij de revolutie voort. Wellicht een beetje langzaam, een beetje stom en een beetje zwart/wit (maar dat past wèl bij propaganda) voor sommigen, maar wat mij betreft is Броненосец Потёмкин nog altijd het kijken waard. Een film van Eisenstein is altijd fijn.

Hostel
This is Spinal Tap

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*