Dan maar over een andere boeg

Dienstregeling? De vertrektijden leken meer richtlijnen te zijn. Nadat Viktor zich verontschuldigd had voor zijn dronkenschap van gisteravond (de extreme ervaring had voor hem geen doorgang gevonden, al was Igor wel gegaan – het bleef bij veel vlees eten en nog meer drinken), liepen wij naar de weg om met de bus naar Verkhovyna te gaan. Een stadje aan de Zwarte Cheremosh, de bergrivier waar de fascistische Oekraïense band Nokturnal Mortum trots een nummer over schreef. Om de een of andere reden hebben de meeste Oekraïense metalbands het niet zo op Joden en buitenlanders. Menig maal gooide ik illegaal gedownloade cd’s weer net zo snel van mijn computer na het bezoeken van de website van de bands. Merkwaardig – zo goed had Oekraïne het toch niet tijdens de Tweede Wereldoorlog.

In onze Bradt-reisgids stond een wandeltocht naar de bergen Hrybkova en Bila Kobyla beschreven. Dan moesten we wel eerst in Verkhovyna zien te geraken. Er stonden nog wat vrouwen op veilige afstand van ons te wachten. Vijftig minuten te laat reed onze bus de halte voorbij zonder ons een blik waardig te keuren. Vol. Zo was het ook met de minibusjes; auto’s stopten niet voor ons. Pech gehad, tot we nog met z’n drieën over waren en een minibus Eva en mij meenam. We waren de enige passagiers; de chauffeur deed geen moeite tot conversatie toen hij merkte dat we de taal niet spraken.

Zoek de Sovjetrelieken (JS)

Ook deze meneer liet wachtenden graag staan, al was zijn bus op ons na leeg. Eindelijk reden we stukken door bossen. Ver buiten Verkhovyna vond de chauffeur dat hij er al was. Wij waren er nog lang niet. Onze reisgids bood geen uitsluitsel over onze vraag waar de wandeltocht te beginnen. Kaarten waren nergens te koop. De route stond nergens aangegeven en uitleg van de plaatselijke bevolking bleek zeer tegenstrijdig. Volgens de één begon de tocht acht kilometer verderop (oh wat zijn die lintdorpen praktisch voor de toerist), volgens anderen waren we al te ver gelopen. Tot overmaat van ramp kwam de regen inmiddels met bakken omlaag. En toen knapte er iets bij Eva. Zelf zag ik het ook niet zitten in dit weer zomaar zonder kaart of kompas te gaan verdwalen in de Oekraïense Karpaten. We waren gedwongen ons plan te herzien. Tot nu toe waren we alleen maar aan het reizen, zonder ook maar een moment ergens echt te zí­jn. Zonder eigen vervoer viel het allemaal niet mee in dit land.

Om Eva gerust te stellen leek mij de volgende optie de beste: met de bus naar Chernivtsi, om van daaruit morgen of vanavond al een trein naar Suceava, in het veilige Roemenië, te nemen. We hadden geluk. Op het station bleek over tien minuten een van de weinige bussen naar Kosiv te vertrekken, halfweg naar Chernivtsi. Eva moest alleen nog even naar de wc, maar die was er geen op het station. Ook geen met fecaliën besmeurd gat in de grond – er was gewoon helemaal geen toilet. Snel naar de cafeetjes vlakbij dan. Wederom nee op het rekest. Zelfs geld haalde niets uit: in niet mis te verstane bewoordingen lieten de botte plurken weten dat we op moesten donderen. Het luchtte Eva nog enigszins op de gezette dames uit te schelden om hun rotkoppen, maar er zat niets anders op dan in de berm naast de rivier te gaan zitten. Net op tijd meldden we ons bij de bus. Wij gingen weg, de inwoners van Verkhovyna bleven achter in de malaise.

Het uitzicht was niet onmiddelijk beter in de bus. Ik hou persoonlijk niet zo van die ingevallen-gezichten-look met puntige jukbeenderen. Het wekt toch onbedoeld associaties met necrofilie op. De meeste dames houden hier van kort haar en/of kapotgekamde pony’s. Misschien moeten we voor aantrekkelijke Oekraïense mailorder brides in een ander gedeelte van het land zijn. Ach ja, je wordt heus niet aan de lopende band uitgescholden en er zijn ook best leuke dingen in Oekraïne: rustig herkauwende geitjes geven het onverzorgde landschap iets zachts, af en toe zie je een boomgaard, discomuziek weerklinkt in de marshrutka’s, soms zie je een meisje met grote borsten instappen en wodka is alomtegenwoordig.

Toegegeven, sommige gebouwen waren best aardig (JS)

In Kosiv bleek de buschauffeur erg hulpvaardig te zijn. Hij liep met ons mee naar het station en knoopte een praatje aan met twee vrouwen van middelbare leeftijd die ons met een stralende lach verwelkomden. Letterlijk, want het was allemaal goud dat blonk. Erg charmant, en even later wezen ze ons de bus naar Chernivtsi. Kinderen in de bus waren maar wat nieuwsgierig. Grote rugzakken, lange haren en een vreemde taal. Een jongetje kon zijn ogen niet van ons af houden. Gaat vanzelf over, dachten wij. Volwassenen negeren je meestal liever, op enkele positieve uitzonderingen na.

In hotel Kiev in Chernivtsi heerste een prettig communistische sfeer. De stoffige tapijten hier leken nog ouder te zijn dan die van mijn oma; de fontein moest al jaren droog staan. De voor ons beoogde kamer leek ons behoorlijk aan de prijs. Een schijnbeweging richting uitgang deed de receptioniste plotseling een goedkoper alternatief vinden. En wat voor één. Na de sleutel opgehaald te hebben op een andere verdieping werden we door een derde hotelmedewerker naar een kamertje achteraf op de derde verdieping geloodst. Een badkuip waar je alleen in kon staan, tegeltjes die zo schots en scheef waren gelegd dat elk tegeltje tegen de rand onder een esthetisch onverantwoorde hoek afgesneden had moeten worden, afbladderende verf en vettige glazen op een dienblad. Misschien was het al zo lang niet meer schoongemaakt dat de aanwezige bacteriën aan ouderdom waren gestorven, dachten we hoopvol.

De noemer Klein Parijs is volkomen van de pot gerukt. Chernivtsi heeft een leuk centrum met enkele fraaie gebouwen, maar het blijft duidelijk een stad(je) ergens in Oekraïne. Dat is misschien niet op te maken uit mijn favoriete plek in Chernivtsi – Biergarten Knaus met zijn serveersters in Duitse klederdracht, uitstekend eten en een vreemd toilet (veel spiegels en foto’s van halfnaakte vrouwen) – maar wel uit de ‘hulpvaardigheid’ van het stationspersoneel. We besloten ‘s avonds de treintijden naar Suceava op te zoeken, maar veranderden eens temeer van plan. Een dagje extra in dit stadje kon best, en dan de nachttrein naar L’viv, wat dorpjes in die streek bezoeken, kasteeltje in Mukachevo meepikken en dan naar Boedapest. Toen we een trein onder begeleiding van pompeuze marsmuziek hoorden vertrekken was onze stemming al flink verbeterd.

Net een Legokasteel - en nog kleurecht ook! (EH)

Het eten in de christelijke eettent Helena droeg daar zeker aan bij. Taal was weer een probleem, maar de kaart was ook in het Duits voorhanden en bij twijfel had de op leeftijd zijnde ober goede ideeën, zoals het laten zien van wit en bruin brood opdat we toch konden kiezen. Alleen drank was taboe. Geen bier, geen wijn en de helft van wat op de kaart stond, stond er puur ter decoratie. Wat er wel was smaakte goed. Vooral de paddenstoelensalade. Reisgidsen waarschuwen paddenstoelen te vermijden in Oekraïne (iets met Tsjernobyl), maar da’s flauwekul als het zó lekker is. Voor nog geen vier euro per persoon aten en dronken we typisch Oekraïens. Typisch christelijk: achter een gordijntje zagen we de hypocrieten wijn en wodka drinken. Zo kennen we ze weer, de christenen.

Oh ja, het stationspersoneel, daar wil ik nog even op terugkomen. Ze lieten ons namelijk ook steeds terugkomen. ‘s Ochtends wilden we kaartjes voor een coupé in de trein naar L’viv regelen. “Kom om half drie maar terug.” Doen we. “Kom om vier uur maar terug.” Hmm, vooruit dan maar. “Kom om tien voor acht maar terug.” De service in een café dichtbij het station was vergelijkbaar. De serveerster bleef maar doorratelen in het Oekraïens, ook al was het duidelijk dat we er geen touw aan vast konden knopen, zelfs niet toen ze alles nog eens herhaalde maar dan harder. Het leek niet tot haar door te dringen dat er in dit op Rusland georiënteerde land (in doen en laten) ook wel eens mensen voorbij konden komen die geen letter Cyrillisch spreken. Helaas was het meisje minder inventief dan de christen van gisterenavond. Verder dan moedeloze blikken richting de andere klanten in de zaak kwam ze niet. Haar borscht was nog flauw ook. Laat in de namiddag kregen we eindelijk kaarten voor de tweede klasse van de slaaptrein van die nacht.

We hadden nog tijd voor twee attracties voordat marsmuziek ook ons vertrek uit Chernivtsi opluisterde: de stationstoiletten en de universiteit. Eerstgenoemde vormden de meest authentieke Oostblokervaring van de twee. De plees hadden meer weg van koeienstallen. Een rijtje lage, metalen schotten zorgde ervoor dat je je pruttelende buurman zo in de ogen kon kijken. De zich ontlastende medemens heeft in Oekraïne nog net zo weinig privacy als tijdens het communisme. Over de straten waar de Habsburgse stenen nog intact zijn, maar het later aangebrachte asfalt al grotendeels is opgelost, liepen we naar de universiteit van Chernivtsi. Precies een kasteel van Lego. Dachten wij met de lichtblauw met witte ‘dronken kerk’ eerder op de dag het vreemdste bouwwerk van de stad reeds gezien te hebben, de talloze torentjes van de bakstenen gebouwen lieten er geen twijfel over bestaan: het kan altijd erger. Met die geruststellende gedachte in het achterhoofd maakten wij ons op de nacht in de slaaptrein door te brengen.

Niet alles is illuminated hier
Een ongepaste titel

1 Comment

  1. Hoi Fiepke / JS?

    Leuke website! Heb ik ontdekt via de site van Agnes Jansen, Kwntauro Reizen.
    Ik hou het helaas kort want veel te doen. Maar zou eindeloos op je verslagen willen reageren – leuk geschreven en herkenbaar!
    Ik woon sinds dik twee jaar in Oekraine, vlak bij L’viv. Sinds dit jaar heb ik mij toegelegd op actieve&groene reizen naar die mooie Karpaten. Jammer dat het allemaal niet mee zat tijdens jullie reis. Toevallig ben ik vandaag bezig met de dagprogramma’s voor mijn wintertochten: wandelen in de bergen.
    Misschien komen jullie nog eens terug naar Oekraine. Je kan me altijd mailen voor informatie.
    Kijk anders ook maar op mijn website http://www.karpatenreizen.com.

    Veel plezier op je verdere rondzwervingen!
    do zystrichi,
    Tilia

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*