Landje pik

De uitvinder van de stoep was duidelijk geen Albanees. Sterker nog, de uitvinder van de stoep zou zich omdraaien in zijn graf als hij wist hoe de trottoirs er in Shkodër bij liggen. Niet dat de situatie in Shkodër slechter is dan in de rest van het land, maar aangezien wij in deze noordelijke stad vertoefden hadden wij last van de hinderlijke staat waarin de stoep aldaar verkeerde. Mensen liepen ‘s nachts liever op de weg, met bijbehorende gevaren van Albanese chauffeurs die mèt licht en zonder alcohol oversteken toch al spannend genoeg maakten, dan de onberekenbare trottoirs bij gebrekkige straatverlichting te moeten trotseren.

Shkodër zou een stad zijn van ruimdenkende mensen; een stad waar Albanese intellectuelen trots op waren. Na de val van het communisme en de daarmee gepaard gaande vrijheid om te reizen binnen de grenzen van het land was daar verandering in gekomen. Steeds meer conservatieve inwoners uit omliggende dorpen hadden met de komst van de vrije markteconomie hun toevlucht tot de grote steden gezocht. Tel daarbij op de opnieuw oplaaiende vendetta’s in het noorden en de Kosovo-oorlog die bergbewoners uit hun dorpen verjoeg en Shkodër barstte zowat uit zijn voegen.

Met de verdunning van de intelligentsia bleef ons contact met Albanezen die stonden te popelen hun politieke ideeën met ons te delen (grotendeels éénrichtingsverkeer) beperkt tot één ontmoeting. We hadden al gemerkt dat Albanië zich een beetje voelt als het jongetje dat altijd als laatst gekozen werd bij de gymles. Iedereen mocht meedoen aan Europa, behalve Albanië. Eerlijk is eerlijk: wie zou Albanië als eerste kiezen als je ook landen als Duitsland, Frankrijk en Nederland hebt? Nee dankjewel.

Bang voor de tandarts? (EH)

Europa is prima af zonder Albanië, maar de Zwarte Piet werd ons wel mooi in de handen gespeeld. Wat was dat voor flauwekul met dat referendum? Een beetje ‘nee’ lopen zeggen tegen de Europese Unie? Geen Albanees die begreep waarom. Ondertussen begrijpen ze ook niet waarom je geen batterijen in de sloot moet gooien, maar goed. Dat noemt zichzelf intellectueel. Volgens mij bedoelen ze sympathiek, want het was erg aardig dat de man ons op een biertje trakteerde. Wederom enkel Amstel en Heineken in het café. Ben je lekker met vakantie, moet je nog het smerigste Hollandsche bocht drinken. Het is het gebaar dat telt, zullen we maar denken.

Albanese verwijten en fantasieloze bierkeuze ten spijt lieten wij ons de in Griekenland gebrouwen zogenaamde Amstel wel smaken. We hadden er net een flinke wandeling naar het Rozafa-kasteel op een heuvel boven Shkodër op zitten – een wandeling die heel wat minder flink had kunnen zijn, ware het niet dat ik een 600-meter-fout had gemaakt. Een 600-meter-fout is een fout uit de zwaarste categorie, volgens Eva, maar ter verdediging wil ik aanvoeren dat ik vanuit de bus toch echt een wegwijzer naar de ruïne had gezien. Dat de weg waar die wegwijzer naast stond inmiddels afgesloten was kon ik toch ook niet weten?

Een schildpad maakte de lijdensweg wat ons betreft goed. Luidruchtig geritsel dat te traag was voor een hagedis, slang of vogel stelde mij in eerste instantie voor een raadsel. Zo vaak kom je de Moorse landschildpad tenslotte niet tegen, en dat ook nog vlak buiten de stad langs de weg naar een toeristische attractie. Die attractie had zijn hoogtijdagen wel achter zich. Eens een strategisch gelegen vesting op het punt waar de rivieren Buna en Drini elkaar ontmoeten, vanaf een moeilijk te bedwingen heuvel uitkijkend over het Shkodrës-meer op de grens met Montenegro, was het kasteel tot een mondjesmaat bezochte (en daarmee relatief onbevuilde!) plek verworden.

Waar iedereen dan wel was? In Velipojë. Bij ons hotel in Shkodër kwamen we vier Franse toeristen tegen. Net zoals bijna iedereen keken ze ons vreemd aan toen we vertelden dat we drie weken in Albanië zouden blijven en daarna weer naar Nederland terug zouden reizen. Alle toeristen die je tegenkomt houden meer van landje pik: een stukje Joegoslavië en Montenegro, dan de grens over, hop naar Albanië en zo snel mogelijk er weer uit en door naar Macedonië. Vink vink, een paar landjes aankruisen op de Europese landkaart en stempels verzamelen in je paspoort. Met als nadeel dat je de helft van de tijd van hoofdstad naar hoofdstad aan het reizen bent en de landen zelf niet echt leert kennen. Als je Albanië bezoekt, doe het dan goed. Het land heeft genoeg bezienswaardigheden om een lange vakantie te rechtvaardigen.

Ik weet wat jij lekker vindt (EH)
Velipojë, waar ik het net al over wilde hebben, is een plaats die je kunt missen als kiespijn. Buitenlandse landjepikkers heb je er niet, want het Adriatische kustplaatsje staat niet beschreven in de reisgidsen. Het staat niet eens op de kaart. Er is trouwens ook geen plaats voor toeristen, want het hele strand is al ingepikt door Albanezen. Tussen de weggegooide plastic tassen en petflessen krioelde het van de badgasten. We hadden toch iets anders verwacht. Toen we na vier kilometer sloffen in de verte de volgende strandplaats al door zijn betonnen hotels aangekondigd zagen gaven we onze hoop op een privé-strand op.

Heel erg was dat niet, want onze enige buren bleken ontzettend gastvrij. Ze spraken geen woord Engels, maar hadden duidelijk als hobby het entertainen van gasten. Nadat ze pilav met worst, druiven en frisdrank met ons hadden gedeeld en we vruchteloos gepoogd hadden samen met de twee dochters van het gezin de snelle witbesnorde visjes te vangen, waren tenslotte ook deze Albanezen de soeptemperaturige zee zat. En zonder hun hulp zou het niet mee zijn gevallen een minibus terug naar Shkodër te regelen. Niet dat we nu snel terug waren bij het hotel. Want had ik al iets gezegd over de rijstijl van de Albanezen? Volgens mij wel, maar het is een terugkerend thema.

Albanië is geen ontzettend rijk land. Het is wel een schuin land. Wellicht is het deze combinatie van factoren die de Albanezen heeft doen besluiten over sommige riviertjes hele smalle bruggen te bouwen. Minder materialen dus goedkoper, en lekker makkelijk. Prima argumenten vóór maar het gedrag van de Albanese automobilist in het verkeer is een doorslaggevend argument tégen deze handelswijze. Het ontbeert de Albanezen namelijk aan discipline. Verkeersborden dienen voor de creatievere Albanezen als schietschijf; de rest van de bevolking heeft geen boodschap aan de hierop weergegeven mogelijke beperkingen van hun rijstijl.

Rozafa-kasteel, Shkodër (EH)

Wat gebeurt er dus wanneer verkeersborden aangeven van welke kant verkeer voorrang heeft? Nou, dat zal ik eens vertellen. Dan had je die borden net zo goed aan de onderkant van de brug kunnen plakken, want er is geen hond die zich aan de regels houdt. Het begint met twee auto’s midden op de brug, die de situatie meester proberen te worden met het enige middel dat hen hierbij te binnen schiet: de claxon. Wanneer blijkt dat één enkele claxon onvoldoende effect sorteert mengen andere automobilisten zich in de strijd. Als er aan de ene kant drie automobilisten staan en aan de andere kant twee, dan zal de meerderheid toch wel het voordeel van de twijfel krijgen? In de tussentijd gaat het claxonneren vrolijk door, tot onduidelijk is waar de meerderheid staat en wie dus voorrang krijgt en wie het moet verlenen omdat de hele brug is volgeparkeerd en er aan weerszijden inmiddels honderden auto’s staan.

Kilometers terug vonden we een minibus naar Shkodër toen enkele politieauto’s ons met loeiende sirene inhaalden. Zij wisten toen meer dan wij, maar toen we alras in een uitzichtloze file aansloten paste ik de puzzelstukjes snel op de juiste plaats. Er waren twee van die goedkope eenrichtingsbruggen. En die waren niet dichtbij, voor zover ik me kon herinneren. Het kon niet anders of deze file zou een plaatsje in het Guinness Book of Records verdienen als combinatie van meest lange file en file met de meest stupide oorzaak. De monsterlijke proporties van de nog immer groeiende rijen vehikels aan beide zijden van de bruggen bezorgden de politieagenten nog heel wat hoofdbrekens, waardoor er maar liefst drie uur nodig was om de malaise te verhelpen.

Wat doe je dan in de tussentijd om de moed erin te houden? Simpel, je speelt het Mercedesspel, maar dan zonder bier en raki. Eva en ik speelden ‘vier op een rij’, maar dat viel nog niet mee. Het duurde een half uur voor we er uiteindelijk vier achter elkaar te pakken hadden (Mercedesbusjes telden ook). Daarna ging het snel. Zes of zeven Mercedessen op rij was geen uitzondering, met als absolute record een rij van negen Mercedessen. Wat een pret in de file!

Toen we eindelijk van de uitlaatgassen verlost waren, waren we nog niet van de vriendelijke Albanese familie af. Ze nodigden ons uit voor het avondeten en een gunst weigeren is in dit land onmogelijk. Eva kreeg zelfs een door de overenthousiaste vrouw zelf gemaakte trui als cadeau toen we vertelden over onze plannen de bergen tussen Thethi en Valbona te bedwingen. Na een lange discussie met handen, voeten en een vleugje Pictionary konden we duidelijk maken dat we echt niet wilden overnachten omdat we het hotel al betaald hadden. Zou iedereen in het noorden wel echt een kalashnikov hebben? Hoe noordelijker we kwamen, des te vriendelijker werden de mensen, leek het wel.

Geweerschoten
Skanderbeg, onze held

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*