Monopolie, maar dan met alcohol

Onze vakantie bleek in Rättvik nog altijd uitstekend gepland. Zonder vertraging arriveerden we op het kleine stationnetje aan het bevroren Siljan-meer. Het kaartje dat we van de website van het hostel hadden uitgeprint was begrijpelijk en om tien voor zes stonden we in het blokhutachtige gebouw bij de receptie, die dagelijks alleen van 17:00 tot 18:00 geopend was. Precies zoals gepland. Saai hoor.

Er waren weinig gasten in het hostel. Vreemd, want van het hostel in Orsa, even verderop aan het Siljan-meer, kregen we te horen dat het bommetje vol zat. Het was dan ook wel de week van Vasaloppet: buurdorp Mora was het einddorp in een jaarlijks herhaald langlaufepos van negentig kilometer. De hele week was er vanalles te doen aan het Siljan-meer, maar in Rättvik bleef het betrekkelijk rustig. Hoewel, er waren meer mensen ‘s avonds op straat (en op het bevroren water) dan in Stockholm. Dalarna, de streek waar we nu zaten en waar de volgens Jan zo saaie film Dalecarlians speelt, was bedolven onder een dik pak sneeuw. Niet zo dik als in Norrland, waar de temperatuur tot -30 ºC daalde, maar er lag genoeg om geluiden te dempen en alles wat zachter en afgeronder te doen voorkomen.

Bevroren Siljanmeer (EH)

Het sneeuwde nog altijd dikke vlokken toen we door het centrum van Rättvik naar het Siljan-meer liepen. In het donker bood de 625 meter lange, verlichte Långbryggan (een pier die vanaf het dorp het grote meer inliep) een sprookjesachtige aanblik. De houten pier was een populaire bestemming voor een avondwandeling, al verkozen veel wandelaars het ijs boven het hout. Aan het eind van de Långbryggan toonden enkele bomen dat de pier een minuscuul eilandje met de oever verbond. We lieten ons op het ijs zakken en liepen over de knerpende sneeuw terug naar de plaats waar een kaarsje het begin van een schaatsbaan op dit natuurijs markeerde.

Een dag later was het tijd voor actie. Van andere gasten in het hostel hadden we gehoord waar we langlauflatten konden huren. Laufen op die latten ja dat doet nu iedereen, om het maar eens met de woorden van Huub Hangop te zeggen, maar Eva achtte onze langlaufskills onvoldoende om de digitale camera mee te nemen. En terecht, zo bleek. Op de skipiste boven Rättvik (een kleine – vooral geschikt voor kinderen maar voor ons te hoog gegrepen) was het niet meer leuk zo druk. Wij hebben geen skibroek, skibril of ervaring met skiën en daarom houden we stug vol dat langlaufen veel en veel leuker is. Lekker in de bossen, tussen de bomen in plaats van de mensen.

Voor het zover was stonden we in een enorme rij bij de skiverhuur. Eenmaal in het bezit van latten werden we geconfronteerd met het feit dat de loipes bovenaan de piste begonnen. Hoe kom je daar dan? Met de dichtstbijzijnde skilift, maar die zagen we over het hoofd. Dan maar een andere skilift – het hele fenomeen skilift was sowieso nieuw voor ons. Eva stuntelde wat af met de latten (ze leek mij wel) en het scheelde maar dat of ze had er meteen al de brui aan gegeven, maar uiteindelijk zaten we in de lift. Nou ja, zaten – het was er zo een waarbij je op je ski’s moest blijven staan en goed vast moest blijven houden. Dat was nog knap lastig, met al die bobbels in de baan.

Tot meerdere eer en glorie (JS)

Eenmaal boven lieten we de kermis op de piste mooi onder ons. Aan enkele laaghangende takken bij de start van het Tolvåsspoor hadden langlaufers hun rugzakken opgehangen om bij terugkeer weer mee te nemen. Misschien was het hier wel te koud voor boeven. Wij namen onze rugzak wel mee, want een boterham zou er op onze tocht over de loipes wel in gaan. Het langlaufen over de glooiende bospaden bracht Eva weer in een zonniger humeur, hoewel de hemel bewolkt bleef en er later weer gewoon sneeuw uit viel. We hadden graag gelunched bij uitkijktoren Vidablick, maar het was winter en alles was dus dicht. Toren, hostel en restaurant. Dan maar wat sneeuw van de houten banken vegen en de rugzak openmaken, maar met de koude wind die vanaf het bevroren meer in onze gezichten blies werd het snel te koud om te blijven zitten.

Zonder latten zakten we tot over onze knieën in de dikke sneeuwlaag weg, dus klikten we ze weer snel vast. Dat was bij Eva een hele toer, maar uiteindelijk konden we weer opwarmen door nog wat kilometers over de loipes af te leggen. Moeilijk werd de route pas toen we het Tolvåsspoor helemaal hadden afgelegd. We moesten immers nog bergaf, naar de skiverhuur onderaan de skipiste. Over de piste zelf was uitgesloten, dus dan maar over de weg waar de sneeuw was platgereden tot een soort ijzige bobsleebaan. Dat ging erg hard en was achteraf geen goed idee. De enige manier om op langlauflatten te remmen is namelijk door je te laten vallen. Na aldus meerdere malen de duurzaamheid van de botten in heup en onderarm getest te hebben vonden we het welletjes.

We kozen ervoor lopend verder te gaan, wat toch verder was dan we hadden gedacht na het snelle stijgen per skilift. Bij een overzichtelijk stuk weg poogde Eva haar ski’s weer vast te klikken, maar dit lukte met geen mogelijkheid meer. Wat overigens niet goed was voor haar humeur. Daar konden we pas in Rättvik zelf iets aan doen en wel met een grote mok gruwellendig pure chocomel, die ik snel op had bij gebrek aan geduld. Schuin tegenover het cafeetje bevond zich namelijk het plaatselijke filiaal van de Systembolaget – de staatsdrankhandel.

's Avonds werd alles donkerblauw (JS)

In Zweden wordt alcoholmis- en gebruik door de overheid stelselmatig ontmoedigd. Naast hoge accijnzen heeft de staat nog iets bedacht: een monopolie op alcohol. Supermarkten verkopen slappe biertjes en vrouwendrankjes, maar voor het echte werk moet je bij de Systembolaget zijn. Hierbinnen krijg je het gevoel iets te doen wat eigenlijk niet helemaal netjes is. Alsof je toegeeft verslaafd te zijn maar toch stiekem snel iets wilt kopen in de hoop dat niemand je betrapt. Alleen lukt dat snel kopen niet, omdat de keus zo groot is. Wodka hadden we zelf, maar naar buitenlandse bieren ben ik altijd nieuwsgierig.

Alle artikelen in de Systembolaget zijn keurig van informatie voorzien: prijs, vlaggetje erbij voor het land van herkomst, alcoholpercentage. Alles netjes op gelamineerde kaartjes. Ik koos voor de Svea Viking Mjöd, de Midvinter Mörk en Midvinter Ljüs en Eva voor Hell met lelijke vleermuisvleugeltjes. Een kalende man met baard en grote bril achter de lopende band keek ons weemoedig aan, kon ons daarmee niet van onze drankverslaving afhelpen en rekende onze voorraad af.

Hoewel elke straathoek in Rättvik een shoarmatent, pizzeria of andere mogelijkheid tot snelle hap liet zien, liepen wij door de schemering die heel Zweden een blauwe tint gaf naar de supermarkt opdat we vanavond grote lappen vlees konden eten. Die avond waren we de enige gasten in het grote, uitgestorven hostel waar elke donkere hoek van het houten gebouw op onverwachte momenten kraakte. Eva kroop lekker dicht tegen me aan.

Het was niet eens haar schuld
Besneeuwde eilanden met huisjes van Lego

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*