Orphée

Jaar: 1950
Land: Frankrijk
Regie: Jean Cocteau
Score: ★★★★☆
 

Een legende is tijd- noch plaatsgebonden, leert de voice-over ons, alvorens over te schakelen naar een duidelijk in de jaren ’50 gesitueerd tafereel dat typisch Frans aandoet. Die gesoigneerde kleding, die golvende kapsels waaraan veel te veel tijd is besteed – dat kan tegenwoordig echt niet meer allemaal. En dan de knulligheid van de titels waarmee deze zwart/wit prent wordt aangekondigd…

Al zijn de inleidende woorden waarmee Orphée begint nog zo goed bedoeld, ze zijn inmiddels hopeloos door de tijd achterhaald. Of dat gevolgen heeft voor een film die verhaalt over een oord waar de wetten van de tijd geen grip op hebben? Neen, al is Orphée hierin niet te vergelijken met de vele sf-vehikels uit deze periode, waarin het reizen in of naar andere tijden zo’n prominente rol speelt.

Vanwaar dan die vergelijking, als die toch meteen mank gaat? Nou, Orphée klinkt op het eerste gehoor als een bewerking van het klassieke verhaal van Orpheus en Eurydice, waarin de dood niet betekent dat het einde verhaal is wat betreft de liefde (van dat soort films zijn inderdaad meer stukjes te lezen op deze site). Geen science fiction? Wel als je met speciale rubberen handschoenen door spiegels naar andere dimensies kunt reizen en als personen van daaruit berichten naar onze wereld telegraferen.

 

Ondanks zijn stramme voorkomen weet Orphée dus ruim vijftig jaar later nog altijd te boeien. Aan de andere zijde van de spiegels wacht een droomwereld waarin vrouwen met wespentaille een stuk minder te vertellen hebben en waar verloren zielen ronddolen en hun lot ontkennen. Een spookachtige wereld die niet lichtzinnig betreden dient te worden. Orphée komt er dan ook niet voor niets, al zijn zijn bedoelingen wat minder oprecht dan in het originele verhaal.

Ook hier is Orphée een dichter, maar zijn liefde voor Eurydice is plotsklaps niet meer wat die geweest is. Misschien hield de dichter altijd al meer van zichzelf en zijn gedichten dan van zijn vrouw. Nu zijn voormalige schare fans hem laat vallen en kiest voor een nieuwe god, verlangt Orphée naar de dood. Niet elk verlangen wordt beantwoord. Ook de niet plaats- en tijdgebonden Franse Orphée uit de jaren ’50 kan het dan niet nalaten bepaalde wetten te breken en een tragische draai aan de hele geschiedenis te geven.

A fost sau n-a fost?
Das Leben der Anderen

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*