Osveta

Jaar: 2001
Land: België/Macedonië
Regie: Jan Hintjens
Score: ★★★☆☆
 

Een Belgisch-Macedonische samenwerking en dan ook nog eens over bloedwraak. Dat klinkt interessant. Te meer omdat ik deze zomer met vakantie ga naar het aan Macedonië grenzende Albanië, waar bloedwraak helemaal hip is. Tijdens het communistische bewind waar het Balkanland decennia lang onder te lijden had werden dergelijke praktijken met harde hand onderdrukt (zoals er wel meer niet mocht), maar sinds de jaren ’90 is bloedwraak weer enorm in opbloei. En net als de Macedoniërs in Osveta (Odmazda mag ook) nemen de inwoners van Albanië hun vetes over de grenzen mee de wereld in.

Een lesje bloedwraak voor beginners: op de Balkan wonen heel wat verschillende volkeren. Echt boteren doet het er niet, dus het wil wel eens voorkomen dat iemand de kop van een ander inslaat. De familie van de vermoorde persoon moet in zo’n geval bloedwraak nemen: de moordenaar of een van zijn mannelijke familieleden moet een kopje kleiner worden gemaakt. Is dit gelukt, dan is de andere familie aan de beurt om bloedwraak te nemen vanwege de nieuwe moord. Hierover had Els (de vriendin van de Macedonische hoofdrolspeler Orchan) in de film een vraag: “Wanneer houdt dat spelleke op?”. Naar het antwoord wordt door de Macedoniërs en Albanezen nog naarstig gezocht.

Orchan wordt door een landgenoot naar Antwerpen gehaald, zogenaamd om als gastarbeider in de scheepswerven te werken. Het is wel erg toevallig dat Orchan onderdak vindt boven een café waar al enkele Macedoniërs werken. Naarmate het verhaal zich verder ontvouwt blijkt dat Orchan met een speciale bedoeling naar België is gehaald: Orchan is een familielid van de begin 20e eeuw vermoorde Osman. Osman werd vermoord door de broer van zijn bloedbroeder Mitre. En laat de Macedonische cafébaas Paul Lipovski nou net familie zijn van deze Mitre…

 

Het grootste gedeelte van de film bestaat uit flashbacks waarin de voorgeschiedenis van Osman en Mitre wordt verteld. Daartussen zitten de gebeurtenissen die in Antwerpen plaatsvinden, maar die vond ik toch wat minder interessant. Dat kwam misschien omdat Els en Orchan een beetje te suf zijn om je als hoofdpersonen te boeien. Het ene moment worden er op de automatische piloot wat woordjes gemompeld; even later doet alles geforceerd aan. Op de tragiek van het ongewild moeten vereffenen van een oude rekening terwijl Orchan niets liever zou willen dan net als Paul ‘Belg te worden’ moeten we ook tot de laatste minuten wachten.

Gelukkig bestaat een groot deel van de film dus uit scènes die twee generaties terug in Macedonië spelen. Hierin spelen mannen met baarden, mannen met ezeltjes en mannen met eergevoel de eerste viool. Tegen de achtergrond van de Macedonische bergen wordt ons als West-Europeanen een beetje duidelijk gemaakt waarom het toch altijd zo’n puinhoop wordt op de Balkan. Typisch Macedonisch dat de Albanezen in deze film dan weer allemaal slechteriken zijn (tenminste, als je het ontvoeren van hulpeloze kinderen slecht vindt). Door het zwart maken van de buren doet Osveta vrolijk mee aan de Balkantraditie.

Pirates
C'era una volta il west

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*