Praejusios dienos atminimui

Jaar: 1990
Land: Litouwen
Regie: Šarūnas Bartas
Score: ★★★½☆
 

Jan gaf me een maand geleden een dvd van Praejusios dienos atminimui. Zwart/wit, grotendeels stom. De flarden gesproken tekst zijn Russisch, of misschien toch Litouws en niet ondertiteld. De film duurt 38 minuten en in die 38 minuten gebeurt nagenoeg niets. Daarmee de meeste lezers afgeschrikt hebbende zal ik even uitleggen waarom ik de film toch wel wilde zien: hij is opgenomen in Kaliningrad. Na ons bezoekje aan de Russische stad eerder dit jaar was ik benieuwd of ik de straatbeelden zou herkennen.

Niet dus. In Kaliningrad is nogal het een en ander veranderd de laatste tijd. Bovendien is Kaliningrad niet alleen de naam van de toch niet al te kleine stad, maar ook van het hele oblast. Toch is Praejusios dienos atminimui (In Memory of the Day Passed By, voor degenen zonder Litouwse talenknobbel) tamelijk recent. Ondanks dat de film stilistisch heel wat jaartjes ouder aandoet is hij van 1990. Inderdaad, meneer Bartas heeft expres een oubollig ogende film gemaakt.

Nu heeft Bartas er ook wel een handje van het allemaal net wat anders te doen. Ik kwam erachter dat ik al eens eerder een van zijn films zag, in Luxor in Zutphen. Daar zag ik met Eva en Jan Freedom, waar ik destijds geen goed woord voor over had. Een film met drie personen in de woestijn. Een woestijn waar ze door trekken. Geen dialoog, er gebeurt niets. Prachtig volgens Jan, maar aan mij niet besteed. Saai was meer mijn woordkeuze.

 

Ook tijdens Praejusios dienos atminimui leverde ik een gevecht tegen de slaap. Deze film kent eigenlijk maar één hoofdpersoon: een niet bij naam genoemde poppenspeler. Alle anderen zijn slechts figuranten, voorbijgangers op straat. Een verhaal is er niet – ik kon het in ieder geval niet ontdekken – maar toch vond ik deze eersteling van Bartas een stuk beter te genieten. Het scheelt natuurlijk dat deze film geen 96 minuten duurt, zoals Freedom.

Beelden van een eindeloos lange rij mensen (arbeiders misschien?) die ergens binnenlopen, een langharige, bebaarde poppenspeler die mensen met zijn marionet vermaakt, een oude man die het klokkenspel bovenin een kerk bespeelt. Mooie beelden van armoedige vertrekken, trappenhuizen, ijskoude wind die poedersneeuw doet opstuiven. Kaliningrad in 1990 lijkt een stad in wederopbouw, enkele jaren na een oorlog. En wat is daar nu eigenlijk zo verrassend aan? Het is tenslotte nog steeds een rare stad.

The Washingtonians
Astérix et les Vikings

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*